پنل موبایل و صنعت بلاکچین؛

ضعف نهادهای تنظیم‌گر یا ناتوانی اکوسیستم؟

دومین پنل بخش زیست بوم از آخرین روز کنگره موبایل ایران با عنوان موبایل و صنعت بلاک‌چین با حضور فرهنگ باقری در نقش مجری پنل و سعید احمدی پویا مدیرعامل ققنوس، امید علوی رییس هیات مدیره انجمن بلاکچین، محمد قاسمی مدیرعامل شرکت توسعه فناوری مالی مزدک و محمدرضا شرفی نایب رییس انجمن رمزارز و بلاکچین برگزار شد.
این پنل با طرح سوال از محمدرضا شرفی نایب رییس انجمن بلاکچین درباره اجزا این صنعت آغاز شد.
شرفی در پاسخ با اشاره به جنس کلی این صنعت گفت: این عرصه، عرصه‌ای در حال رشد است و در این شرایط نمی‌توان نقشه‌ای کامل از اجزای آن ترسیم کرد. اما واضح است که با توسعه فناوری، این حوزه هم توسعه خواهد یافت. در نتیجه فعلا ترسیم بازیگران زیست بوم در این حوزه و رسیدن به مسیر کامل زودهنگام خواهد بود.
در ادامه همین بحث مجری از شکری پرسید آیا پلتفرم‌های بلاکچین همچون سولانا واقعا آنقدر جاافتاده‌ و باثبات‌ شده‌اند که بتوانیم شاهد گسترش پایدارشان باشیم یا نیاز به پوست‌اندازی‌های آتی احساس می‌شود؟
شکری ضمن توضیح درباره رشد سریع فناوری‌های حوزه بلاکچین گفت: بیتکوین نسل یک، اتریوم نسل دو و سولانا نسل سوم فناوری بلاکچین به حساب می‌آید اما همه این پروژه‌ها هم‌زمان در حال طی مسیر و رشد بیشترند.
در ادامه پنل فرهنگ باقری مجری پنل از محمد قاسمی مدیرعامل شرکت توسعه فناوری مالی مزدک پرسید آیا بلاکچین آینده حوزه‌های مالی را متحول خواهد کرد یا در حوزه‌های دیگر هم نقش تعیین کننده خواهد داشت؟
قاسمی با توضیح اینکه خاستگاه اصلی بلاکچین بحث مالی است توضیح داد: سه ضلع صنعت بخش‌های پولی و مالی، بورسی و بیمه است. در بخش پولی در کشور خودمان هم رمزریال را داریم که وارد اکوسیستم پرداخت کشور شده است.
مجری در بخش دیگر پنل از امید علوی درباره ترندهای بلاکچینی فعلی کشور پرسید.
رییس هیات مدیره انجمن بلاکچین در پاسخ درباره وضعیت بلاکچین کشور گفت: شرایط فعلی به صورت خلاصه شرایطی اسفبار است. از حدود ۵ سال پیش که اکوسیستم وضعیت جدی‌تری پیدا کرد پیشرفت چندانی حاصل نشده. کشورهایی که وقتی در ایران استارت‌آپ‌های بلاکچینی شکل گرفتند، فعالیت نداشتند امروز بازیگر اصلی شده‌اند ولی کشور ما متاسفانه بازیگری جدی در این صنعت ندارد. وضعیت تنظیم‌گری و قانون‌گذاری کماکان همان ابهام‌های قبلی را دارد. بلاتکلیفی سرمایه‌گذاران را هم مردد کرده و هم در کل اکوسیستم ناامیدی ایجاد کرده است. این نکات در کنار وضع اینترنت و مشکلات اجتماعی شرایط را به نقاط بسیار نامطلوبی کشانده است. بلاکچین قطعا می‌تواند به وضع اقتصادی کشور کمک کند اما در نبود بستر سودمند متاسفانه صرفا بخش زیرزمینی و کلاهبرداری در آن رشد کرده است.


فرهنگ باقری در قالب سوال دیگری از سعید احمدی پویا مدیرعامل ققنوس درباره فضای فعلی بلاکچین کشور و چالش‌های آن پرسید.
احمدی‌ پوپا در پاسخ با اشاره به ماهیت بلاکچین گفت: بلاکچین در عمل و در ذات خود مرکزگرایی را به چالش کشید و طبیعتا در برابر یک فضای سنتی که اعتقاد دارد همه چیز باید به شکل مرکزگرایانه کنترل شود ایجاد لرزه‌هایی کرد که نه فقط در ایران بلکه در سطح جهان هم وجود داشته است. مدیرعامل ققنوس افزود: اما مشاهده می‌کنیم که عموما موفق‌ترین تجربه‌ها زمانی اتفاق می‌افتد که تنظیم‌گر تا بیشترین حد ممکن اختیارات را به خود اکوسیستم واگذار می‌کند و به دنبال وضع قواعد حداکثری نیست.
در ادامه پنل مجری از شرفی نایب رییس انجمن رمزارز و بلاکچین درباره وضعیت تنظیم‌گری بخش بلاکچین در ایران پرسید.
شرفی با توضیح دو مدل حکمرانی در ایران و جهان گفت: دو مدل حکمرانی در سطح جهان وجود دارد. در مدل جهانی اگر الزامی باشد ضرورت مجوز اقتصادی مطرح می‌شود. اما در ایران اساسا در ابتدا و پیش از شروع هر کسب‌وکاری باید از انواع موانع عبور کرد که این خود یک چالش بزرگ است. در عین حال بلاکچین نسل جدید زیرساخت فناوری اطلاعات است. این نکات را در کشور به خوبی درک نشده و برخی گمان می‌کنند باید همین حالا کل ریل‌گذاری انجام شود. در هر حال موانع باید برای توسعه رفع شود. مشکل اصلی ما در حال حاضر کرختی مدیران سنتی و بی‌میلی‌شان نسبت به تغییرات است.
مجری پنل در بخش دیگر از قاسمی درباره ذهنیت حاکم بر حوزه بلاکچین در کشور سوال کرد.
قاسمی در پاسخ بر این نکته تاکید کرد که نباید کلیت صنعت بلاکچین را به عنوان رمزارز ببینیم. اگر ذهنیت به سوی دارایی دیجیتال حرکت کند شرایط به تدریج بهبود خواهد یافت و نهادهای قانونی که می‌توانند در حوزه دارایی دیجیتال نقش‌آفرینی کنند هم متفاوت خواهد بود.
مجری در ادامه پنل از امید علوی درباره حوزه‌های متفاوت کاربرد بلاکچین پرسید.
علوی با برشمردن ستون‌های حوزه بلاکچین گفت: بلاکچین یک سری ستون دارد که اگر وجود نداشته باشند نمی‌توان چنین نامی را به یک پدیده نسبت داد. برای مثال شفافیت یک ستون است و عدم تمرکز یک ستون دیگر به حساب می‌آید. فرایندهایی که در آن‌ها نیازی به اعتماد ندارید خود یک ستون از فرایندهای بلاکچینی را می‌سازد. به همین دلایل هر حوزه‌ای که نتواند خود را با این ستون‌ها تعریف کند از مفهوم بلاکچین فاصله می‌گیرد. بیشترین بخشی که با این قواعد سازگار است بخش مالی است و به همین دلیل هم اصلی‌ترین کاربرد بلاکچین در صنعت مالی است. در متاورس و آینده مجازی هم صرفا نقش مالی بلاکچین کلیدی است.


فرهنگ باقری در بخش دیگر پنل از احمدی پویا درباره آینده کارآفرینی در صنعت بلاکچین سوال کرد.
احمدی پویا با اشاره به پتانسیل بالای فضای کارآفرینی در ایران گفت: باید کمک کنیم نهاد تنظیم‌گر فضا را باز کند و سندباکسش را گسترش دهد. برای ما هم مهم است که این اکوسیستم شکل بگیرد، ضریب نفوذ آن به شکل محسوسی افزایش پیدا کند و در کل کشور با دانش و آگاهی گسترده‌تر شاهد رشد این صنعت باشیم. احمدی پویا افزود: نهادهای صنفی باید وارد گفت‌وگوی بیشتر با حاکمیت شوند و به عنوان گروه فکری، امکان رخ‌دادن اتفاقات مثبت‌تری را رقم بزنند.
در دور پایانی گفت‌وگوها مجری از شرفی درباره نقش اتاق بازرگانی و بخش خصوصی برای بهبود فضای آگاهی‌بخشی و تنظیم‌گری پرسید.
شرفی در پاسخ گفت: در اتاق بحث آموزش و آشنایی سیستم سنتی با فناوری‌های جدید مطرح شده و پیش رفته است. اما تعدد نهادها شرایطی ایجاد کرده که نمی‌توان همه آن‌ها را با یکدیگر همراه کرد. اگر تعداد نهادهای دولتی مورد مذاکره کاهش بیابند شرایط برای رسیدن به اجماع بهبود خواهد یافت. در وضعیت امروز فرصتی که هر سال از دست می‌دهیم به اندازه 10 سال در صنایع عادی است. شرفی در نهایت مهم‌ترین خواسته برای تحول را هم افزایش ریسک‌پذیری دانست.
مجری در بخش انتهایی پنل از سایر مهمان‌ها درباره مهم‌ترین دغدغه‌هایشان پرسید.
قاسمی در پاسخ به این سوال گفت: بحث سندباکس یا محیط‌های آزمون‌گری بسیار مهم است. امیدواریم چنین نهادهایی در کشور بوجود بیاید و جدی گرفته شود.
علوی هم در پاسخ به همین سوال عنوان کرد: این حوزه در سطح جهان به شکلی گسترش یافته که با یک طرح خوب در هر جای جهان می‌شود موفق شد. در چنین فضایی ما نباید دنبال نهادهای دولت دوندگی کنیم. طبیعتا اگر فرصت‌سوزی ادامه پیدا کند به کلی از قطار توسعه این صنعت جا خواهیم ماند.
نهایتا احمدی‌پویا در پاسخ به این سوال پایانی اشاره کرد: در عصر کشاورزی دارایی اصلی زمین بود. امروز بحث مالکیت داده و عصر دیجیتال مطرح است. در این فضا هر چقدر بتوانیم اکوسیستم‌سازی را پیش ببریم و اکوسیستم را بزرگ کنیم موفقیت را تسهیل خواهیم کرد. ما باید بزرگ شویم تا برای حاکمیت به واسطه خواست عمومی اهمیت و وزن بیشتری پیدا کنیم. راه بزرگ‌شدن هم از مسیر اکوسیستم‌سازی می‌گذرد.